آیا فستفود باعث جوش میشود؟ این سؤال برای بسیاری از افرادی که پوست چرب یا مستعد آکنه دارند مطرح است. خیلیها بعد از خوردن پیتزا، همبرگر، سیبزمینی سرخکرده یا مرغ سوخاری متوجه جوشهای جدید روی صورت خود میشوند و تصور میکنند فستفود مستقیماً باعث ایجاد آکنه شده است.
اما ارتباط میان فستفود و جوش کمی پیچیدهتر از این است. یک وعده فستفود لزوماً باعث ایجاد جوش نمیشود، اما مصرف مکرر رژیم غذایی سرشار از غذاهای بسیار فرآوریشده، کربوهیدراتهای تصفیهشده، قندهای افزوده و چربیهای نامطلوب ممکن است در برخی افراد مستعد آکنه با افزایش احتمال یا شدت جوش همراه باشد.
از طرف دیگر، آکنه فقط به غذا مربوط نیست. هورمونها، ژنتیک، تولید چربی پوست، بسته شدن منافذ، التهاب، استرس، خواب و محصولات مراقبت از پوست همگی میتوانند در ایجاد یا تشدید جوش نقش داشته باشند.
بنابراین اگر بعد از خوردن فستفود جوش میزنید، بهتر است به جای حذف کامل یک غذای خاص، الگوی کلی تغذیه و سبک زندگی خود را بررسی کنید.
در این مقاله بررسی میکنیم که فستفود چگونه ممکن است روی آکنه اثر بگذارد، آیا پیتزا و همبرگر جوش میزنند، نقش سیبزمینی سرخکرده و نوشابه چیست و برای پوست مستعد جوش چه رژیم غذایی مناسبتری داریم.
فستفود چیست و چرا ممکن است روی پوست اثر بگذارد؟
فستفود معمولاً غذاهایی است که:
- سریع آماده میشوند؛
- انرژی و کالری نسبتاً زیادی دارند؛
- در بسیاری از موارد حاوی نمک و چربی زیادی هستند؛
- ممکن است قند افزوده داشته باشند؛
- و گاهی مقدار زیادی کربوهیدرات تصفیهشده در آنها وجود دارد.
نمونههای رایج عبارتاند از:
- پیتزا
- همبرگر
- سیبزمینی سرخکرده
- مرغ سوخاری
- هاتداگ
- ساندویچهای فرآوریشده
- دونات
- بعضی انواع کیک و دسر
- نوشابههای شیرین
نکته مهم این است که فستفود یک ماده غذایی واحد نیست. بنابراین نمیتوان گفت تمام فستفودها دقیقاً یک تأثیر بر پوست دارند.
آیا فستفود مستقیماً باعث جوش میشود؟
خیر، نمیتوان گفت هر بار که فستفود میخورید حتماً جوش خواهید زد.
آکنه یک بیماری التهابی و چندعاملی پوست است.
چهار عامل اصلی در ایجاد آکنه نقش دارند:
- افزایش تولید سبوم یا چربی پوست
- تجمع سلولهای مرده و بسته شدن منافذ
- فعالیت باکتریهای مرتبط با آکنه
- التهاب
عوامل هورمونی و ژنتیکی نیز نقش مهمی دارند.
رژیم غذایی میتواند یکی از عوامل تأثیرگذار باشد، اما معمولاً تنها علت جوش نیست.
بنابراین اگر یک شب پیتزا خوردید و چند روز بعد جوش مشاهده کردید، نمیتوان با اطمینان گفت که همان پیتزا علت مستقیم آن بوده است.
پس چرا بعضی افراد بعد از فستفود بیشتر جوش میزنند؟
یکی از دلایل احتمالی، ترکیب مواد غذایی موجود در بسیاری از فستفودهاست.
برای مثال یک وعده ممکن است شامل:
نان سفید + سیبزمینی + نوشابه شیرین + سس + دسر
باشد.
در این حالت، مسئله فقط خود همبرگر نیست؛ بلکه کل وعده غذایی میتواند مقدار زیادی کربوهیدرات تصفیهشده و قند افزوده داشته باشد.
این نوع رژیم غذایی ممکن است در برخی افراد مستعد آکنه، مسیرهای متابولیک مرتبط با جوش را تحت تأثیر قرار دهد.
نقش غذاهای با شاخص گلیسمی بالا در ایجاد جوش
یکی از مهمترین موضوعات مورد بررسی در رابطه تغذیه و آکنه، شاخص گلیسمی و بار گلیسمی رژیم غذایی است.
غذاهای با شاخص گلیسمی بالا میتوانند قند خون را سریعتر افزایش دهند.
در پاسخ، بدن انسولین بیشتری ترشح میکند.
افزایش انسولین و برخی مسیرهای مرتبط با آن میتواند بر فرایندهایی که در آکنه نقش دارند تأثیر بگذارد.
برای مثال، این مسیرها ممکن است با:
- تولید سبوم
- رشد سلولهای پوستی
- التهاب
- و مسیر IGF-1
ارتباط داشته باشند.
به همین دلیل، برخی پژوهشها ارتباطی میان رژیم غذایی با بار گلیسمی بالا و آکنه پیدا کردهاند.
البته این به معنای قطعی بودن این رابطه برای همه افراد نیست.
آیا نان همبرگر باعث جوش میشود؟
نان همبرگر معمولاً از آرد تصفیهشده تهیه میشود.
بسته به نوع نان و ترکیبات آن، ممکن است مقدار زیادی کربوهیدرات در یک وعده فراهم کند.
اگر همبرگر را همراه با:
- سیبزمینی سرخکرده
- نوشابه
- سس شیرین
مصرف کنید، بار گلیسمی کل وعده ممکن است بیشتر شود.
بنابراین اگر پوست مستعد آکنه دارید، انتخاب نان سبوسدار یا کاهش حجم نان و افزایش سبزیجات میتواند انتخاب مناسبتری باشد.
آیا سیبزمینی سرخکرده باعث جوش میشود؟
سیبزمینی سرخکرده یکی از محبوبترین غذاهای فستفودی است.
خود سیبزمینی لزوماً «عامل جوش» نیست، اما نوع پخت، مقدار مصرف و ترکیب کل وعده اهمیت دارد.
سیبزمینی سرخشده معمولاً:
- کربوهیدرات زیادی دارد؛
- کالری بالایی دارد؛
- چربی زیادی جذب میکند؛
- و اغلب همراه با نمک و سس مصرف میشود.
بنابراین مصرف مکرر آن میتواند بخشی از یک الگوی غذایی نامناسب باشد.
اما نمیتوان گفت:
«یک پرس سیبزمینی سرخکرده = جوش قطعی»
چنین رابطه مستقیمی ثابت نشده است.
آیا پیتزا باعث جوش میشود؟
پیتزا نیز یک غذای چندجزئی است.
ممکن است شامل:
- خمیر آرد سفید
- پنیر
- گوشت فرآوریشده
- سوسیس
- کالباس
- روغن
- سس
- و گاهی مقدار زیادی نمک
باشد.
بنابراین تأثیر آن روی پوست به نوع پیتزا و مقدار مصرف بستگی دارد.
یک پیتزای خانگی با خمیر سبوسدار، سبزیجات، مقدار متعادل پنیر و پروتئین با یک پیتزای بسیار چرب و فرآوریشده یکسان نیست.
آیا پنیر پیتزا باعث جوش میشود؟
رابطه لبنیات و آکنه موضوعی جداگانه است.
برخی مطالعات مشاهدهای ارتباط میان مصرف شیر گاو و آکنه را گزارش کردهاند، اما شواهد درباره تمام محصولات لبنی یکسان نیست.
بنابراین نمیتوان گفت:
پنیر پیتزا حتماً باعث جوش میشود.
همچنین اگر فردی پس از خوردن پیتزا جوش میزند، ممکن است عوامل دیگری مانند خمیر، نوشابه، سس یا حجم کلی غذا نیز دخیل باشند.
آیا همبرگر باعث جوش میشود؟
همبرگر بهخودیخود یک ماده غذایی مشخص و واحد نیست.
همبرگر میتواند شامل:
- گوشت
- نان
- پنیر
- سس
- سبزیجات
- بیکن یا گوشت فرآوریشده
باشد.
گوشت تازه و باکیفیت را نمیتوان بهطور قطعی علت جوش دانست.
اما اگر همبرگر به شکل یک وعده بسیار فرآوریشده همراه با سیبزمینی سرخکرده و نوشابه مصرف شود، کیفیت کلی رژیم غذایی پایین میآید.
آیا مرغ سوخاری باعث جوش میشود؟
مرغ منبع پروتئین است و خود مرغ بهطور معمول عامل شناختهشده آکنه نیست.
اما مرغ سوخاری با:
- آرد یا پودر سوخاری
- روغن زیاد
- نمک
- سس
تهیه میشود.
مصرف مکرر غذاهای سرخشده و بسیار فرآوریشده برای سلامت کلی رژیم غذایی مناسب نیست.
بنابراین بهتر است مرغ کبابی، گریلشده یا پخته را بیشتر در برنامه غذایی قرار دهید.
آیا نوشابه همراه فستفود باعث جوش میشود؟
این قسمت بسیار مهم است.
بسیاری از وعدههای فستفودی همراه با نوشابه مصرف میشوند.
نوشابههای شیرین میتوانند مقدار زیادی قند افزوده وارد بدن کنند.
مصرف زیاد نوشیدنیهای شیرین میتواند بار گلیسمی رژیم غذایی را افزایش دهد و در برخی افراد مستعد آکنه ممکن است با تشدید جوش ارتباط داشته باشد.
بنابراین اگر میخواهید فستفود را سالمتر کنید، یکی از سادهترین تغییرات این است:
نوشابه را حذف یا با آب جایگزین کنید.
این تغییر حتی بدون حذف کامل همبرگر یا پیتزا میتواند کیفیت وعده را بهتر کند.
آیا سسهای فستفودی باعث جوش میشوند؟
سسها نیز میتوانند مقدار قابل توجهی:
- قند
- نمک
- چربی
داشته باشند.
سس کچاپ، سس باربیکیو و برخی سسهای مخصوص ممکن است قند افزوده داشته باشند.
سسهای خامهای نیز ممکن است کالری و چربی زیادی داشته باشند.
به همین دلیل بهتر است مصرف سس را کنترل کنید.
آیا چربی فستفود باعث جوش میشود؟
این تصور که «هر غذای چرب باعث چرب شدن پوست و ایجاد جوش میشود» بیش از حد ساده است.
خوردن چربی مستقیماً به این معنی نیست که چربی غذا به غدد چربی پوست منتقل میشود.
نوع چربی و الگوی کلی رژیم غذایی مهمتر است.
مصرف زیاد غذاهای بسیار فرآوریشده و سرخشده ممکن است برای سلامت کلی مناسب نباشد، اما نمیتوان گفت چربی غذا مستقیماً منافذ پوست را میبندد.
آیا غذاهای سرخشده باعث جوش میشوند؟
شواهد درباره رابطه مستقیم غذاهای سرخشده و آکنه قطعی نیست.
با این حال، اگر رژیم غذایی فرد بیشتر از غذاهای سرخشده، شیرینی و غذاهای فرآوریشده تشکیل شود، کیفیت رژیم غذایی پایین میآید.
بهتر است غذاهایی مانند:
- ماهی
- مرغ گریلشده
- حبوبات
- سبزیجات
- غلات کامل
بخش بیشتری از رژیم را تشکیل دهند.
آیا فستفود برای پوست چرب بدتر است؟
اگر پوست چربی دارید، لازم نیست تمام فستفودها را حذف کنید.
اما پوست چرب معمولاً مستعد جوش و بسته شدن منافذ است و بهتر است رژیم غذایی متعادلتری داشته باشید.
اگر متوجه شدهاید مصرف مکرر غذاهای پرقند و بسیار فرآوریشده با افزایش جوش شما همراه است، کاهش آنها میتواند ارزش امتحان کردن داشته باشد.
آیا فستفود باعث جوشهای هورمونی میشود؟
آکنه هورمونی بیشتر به تغییرات هورمونی و حساسیت غدد چربی به آندروژنها مربوط است.
فستفود را نمیتوان علت مستقیم جوش هورمونی دانست.
اما رژیم غذایی با بار گلیسمی بالا ممکن است برخی مسیرهای متابولیک و هورمونی مرتبط با آکنه را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین ممکن است در بعضی افراد، رژیم غذایی در کنار سایر عوامل در شدت آکنه نقش داشته باشد.
آیا یک بار فستفود خوردن باعث جوش میشود؟
معمولاً نه.
آکنه فرایندی نیست که الزاماً بلافاصله بعد از یک وعده غذایی ایجاد شود.
اگر یک بار پیتزا یا همبرگر بخورید، نباید انتظار داشته باشید که حتماً فردای آن روز جوش بزنید.
اگر هم جوشی ظاهر شد، نمیتوان با اطمینان علت آن را همان وعده دانست.
عوامل دیگری نیز ممکن است همزمان وجود داشته باشند.
پس چرا بعضیها فردای فستفود جوش میزنند؟
ممکن است این اتفاق برای بعضی افراد رخ دهد، اما تشخیص علت مستقیم دشوار است.
برای مثال ممکن است همزمان:
- خواب کافی نداشته باشند؛
- استرس داشته باشند؛
- محصولات پوستی جدید استفاده کرده باشند؛
- تغییرات هورمونی داشته باشند؛
- یا در روزهای قبل نیز رژیم غذایی نامناسبی داشته باشند.
به همین دلیل بهتر است به جای یک وعده، الگوی چند هفتهای را بررسی کنیم.
آیا فستفود باعث افزایش چربی پوست میشود؟
تولید سبوم بیشتر به هورمونها و ویژگیهای فردی پوست مربوط است.
رژیم غذایی ممکن است بر این فرایند اثر بگذارد، اما رابطه آن ساده و قطعی نیست.
اگر پوست چربی دارید، مراقبت مناسب از پوست اهمیت زیادی دارد:
- شستوشوی ملایم
- استفاده از محصولات غیرکومدونزا
- مرطوبکننده مناسب
- ضدآفتاب
- و در صورت نیاز درمان تخصصی
آیا فستفود باعث لک صورت میشود؟
فستفود بهطور مستقیم علت اصلی لک صورت نیست.
اما اگر رژیم غذایی نامناسب باعث تشدید آکنه شود، التهاب و جوش بیشتر میتواند احتمال ایجاد لک پس از التهاب را افزایش دهد.
به عبارت ساده:
فستفود → احتمالاً برای همه لک ایجاد نمیکند
اما اگر در یک فرد مستعد باعث تشدید آکنه شود:
جوش بیشتر → احتمال لک جای جوش بیشتر
بنابراین ارتباط ممکن است غیرمستقیم باشد.
آیا فستفود باعث پیری پوست میشود؟
مصرف مکرر غذاهای بسیار فرآوریشده و رژیم غذایی سرشار از قند افزوده برای سلامت کلی بدن ایدهآل نیست.
رژیم غذایی نامتعادل ممکن است با افزایش استرس اکسیداتیو و التهاب همراه باشد.
اما نباید گفت:
«فستفود پوست را مستقیماً پیر میکند.»
پیری پوست عوامل بسیار مهمتری مانند:
- افزایش سن
- ژنتیک
- نور خورشید
- سیگار
- آلودگی
- سبک زندگی
دارد.
آیا فستفود بدون نوشابه سالمتر است؟
در بسیاری از موارد، بله.
اگر یک وعده فستفود را بدون نوشابه شیرین مصرف کنید، مقدار قند افزوده آن وعده کاهش پیدا میکند.
اما این به معنی سالم شدن کامل وعده نیست.
مثلاً:
همبرگر + سیبزمینی + آب
هنوز یک وعده فستفودی است، اما نسبت به:
همبرگر + سیبزمینی + نوشابه + دسر شیرین
قند افزوده کمتری دارد.
چگونه فستفود بخوریم که کمتر به پوست آسیب بزند؟
اگر نمیخواهید فستفود را کاملاً کنار بگذارید، میتوانید انتخابهای هوشمندانهتری داشته باشید.
انتخاب اول: نوشیدنی
آب به جای نوشابه.
انتخاب دوم: روش پخت
غذای گریلشده به جای سرخشده.
انتخاب سوم: سبزیجات
سالاد یا سبزیجات بیشتر.
انتخاب چهارم: سس
سس کمتر.
انتخاب پنجم: حجم غذا
اندازه متوسط به جای وعده بسیار بزرگ.
انتخاب ششم: دسر
دسر شیرین را به مصرف گهگاهی محدود کنید.
فستفود خانگی بهتر است یا فستفود رستورانی؟
فستفود خانگی این مزیت را دارد که میتوانید مواد اولیه و روش پخت را کنترل کنید.
مثلاً یک همبرگر خانگی میتواند شامل:
- گوشت تازه
- نان سبوسدار
- کاهو
- گوجه
- خیارشور در مقدار متعادل
- سس کم
باشد.
همچنین میتوانید سیبزمینی را در فر یا سرخکن بدون روغن آماده کنید.
در این صورت میتوانید یک غذای شبیه فستفود داشته باشید که نسبت به بسیاری از گزینههای رستورانی، کنترل بیشتری روی مواد تشکیلدهنده آن دارید.
آیا برای درمان جوش باید فستفود را کاملاً حذف کنیم؟
در بیشتر افراد، چنین ضرورتی وجود ندارد.
اگر آکنه دارید، بهتر است به جای حذف تعداد زیادی از غذاها، ابتدا مواردی را که بیشترین شواهد را دارند بررسی کنید:
- کاهش غذاهای با بار گلیسمی بالا
- کاهش قند افزوده
- مصرف بیشتر سبزیجات
- مصرف پروتئین کافی
- انتخاب چربیهای سالم
- کاهش غذاهای بسیار فرآوریشده
اگر با رعایت این موارد همچنان آکنه شدید دارید، باید به سراغ درمانهای پوستی بروید.
چه غذاهایی برای پوست مستعد جوش بهتر هستند؟
یک رژیم غذایی مناسب برای پوست لازم نیست پیچیده باشد.
سبزیجات
- بروکلی
- اسفناج
- فلفل دلمهای
- هویج
- گوجهفرنگی
میوهها
- توتها
- کیوی
- پرتقال
- سیب
- انار
پروتئین
- ماهی
- تخممرغ
- مرغ
- حبوبات
غلات کامل
- جو دوسر
- نان سبوسدار
- برنج قهوهای
- سایر غلات کامل
چربیهای مفید
- گردو
- بادام
- دانهها
- روغن زیتون
- آووکادو
آیا آب زیاد خوردن جلوی جوش را میگیرد؟
نوشیدن آب کافی برای سلامت عمومی بدن ضروری است، اما آب درمان آکنه نیست.
اگر بدن شما کمآب باشد، تأمین مایعات کافی مهم است؛ ولی نوشیدن مقدار بسیار زیاد آب باعث پاک شدن منافذ یا درمان جوش نمیشود.
بنابراین:
آب کافی = خوب
اما:
آب زیاد = درمان جوش
چنین نتیجهای علمی نیست.
نقش خواب در جوش بعد از فستفود
گاهی افراد در مهمانی یا دورهمی فستفود میخورند و همزمان تا نیمهشب بیدار میمانند.
اگر بعد از آن جوش ببینند، ممکن است همه تقصیر را به گردن غذا بیندازند.
در حالی که خواب ناکافی، استرس و تغییرات سبک زندگی نیز میتوانند روی وضعیت پوست اثر بگذارند.
بنابراین اگر میخواهید پوست سالمتری داشته باشید، فقط رژیم غذایی را بررسی نکنید؛ خواب کافی و مدیریت استرس هم مهم است.
آیا فستفود باعث جوش در نوجوانان میشود؟
نوجوانان به دلیل تغییرات هورمونی بیشتر مستعد آکنه هستند.
در این سن، مصرف زیاد:
- نوشابه
- شیرینی
- چیپس
- فستفود
- غذاهای بسیار فرآوریشده
میتواند بخشی از یک رژیم غذایی نامتعادل باشد.
بهتر است نوجوانان به جای رژیمهای سخت، روی ایجاد عادات سالم تمرکز کنند:
غذای خانگی بیشتر + میوه و سبزیجات + پروتئین کافی + آب + محدود کردن نوشیدنیهای شیرین و فستفود
اگر بعد از فستفود جوش میزنیم چه کار کنیم؟
اگر این موضوع مرتب تکرار میشود، یک دفترچه غذایی ساده داشته باشید.
برای چند هفته بنویسید:
- چه غذایی خوردید؟
- چه مقدار خوردید؟
- چه نوشیدنیای داشتید؟
- چند ساعت خوابیدید؟
- میزان استرس چقدر بود؟
- وضعیت پوست چگونه بود؟
این کار میتواند به شناسایی الگوها کمک کند.
مثلاً شاید متوجه شوید مشکل شما با:
پیتزا + نوشابه + دسر
بیشتر است، اما پیتزای خانگی با آب چنین اثری ندارد.
این اطلاعات از حذف کورکورانه همه غذاها مفیدتر است.
چه زمانی برای جوش باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر آکنه:
- شدید است؛
- دردناک است؛
- کیستی یا ندولی است؛
- جای زخم ایجاد میکند؛
- مدت طولانی باقی مانده است؛
- یا روی اعتمادبهنفس و زندگی روزمره اثر گذاشته است،
بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید.
در چنین شرایطی تنها تغییر رژیم غذایی ممکن است کافی نباشد.
سوالات متداول درباره فستفود و جوش
آیا فستفود قطعاً باعث جوش میشود؟
خیر. شواهد نشان نمیدهند که هر نوع فستفود در همه افراد مستقیماً باعث آکنه شود. با این حال، مصرف مکرر غذاهای بسیار فرآوریشده و پرقند ممکن است در افراد مستعد با آکنه ارتباط داشته باشد.
آیا همبرگر باعث جوش میشود؟
همبرگر بهتنهایی علت قطعی جوش نیست. نوع نان، سس، پنیر، نوشیدنی همراه و کل رژیم غذایی نیز اهمیت دارند.
آیا پیتزا باعث جوش میشود؟
پیتزا برای همه افراد باعث جوش نمیشود، اما انواعی که سرشار از آرد تصفیهشده، پنیر، گوشت فرآوریشده و نوشیدنیهای شیرین هستند ممکن است برای رژیم غذایی افراد مستعد آکنه انتخاب مناسبی نباشند.
آیا سیبزمینی سرخکرده جوش میزند؟
شواهدی برای رابطه مستقیم و قطعی وجود ندارد، اما مصرف مکرر غذاهای سرخشده و پرکالری میتواند بخشی از یک رژیم غذایی نامناسب باشد.
آیا نوشابه باعث جوش میشود؟
نوشابههای شیرین مقدار زیادی قند افزوده دارند و مصرف زیاد قند ممکن است در برخی افراد مستعد آکنه با تشدید جوش ارتباط داشته باشد.
آیا یک بار فستفود خوردن باعث جوش میشود؟
معمولاً نمیتوان یک وعده فستفود را علت مستقیم جوش دانست. الگوی غذایی طولانیمدت اهمیت بیشتری دارد.
آیا برای درمان جوش باید فستفود را کاملاً حذف کنیم؟
معمولاً حذف کامل ضروری نیست. کاهش مصرف فستفود و غذاهای پرقند و جایگزین کردن آنها با غذاهای کامل و متنوع رویکرد منطقیتری است.
آیا فستفود باعث چربی پوست میشود؟
رابطه مستقیم و سادهای وجود ندارد. چربی پوست بیشتر تحت تأثیر عوامل هورمونی، ژنتیکی و شرایط پوستی است، هرچند رژیم غذایی ممکن است در برخی افراد نقش داشته باشد.
جمعبندی؛ آیا فستفود باعث جوش میشود؟
فستفود بهطور قطعی و مستقیم باعث جوش در همه افراد نمیشود، اما مصرف مکرر آن میتواند در برخی افراد مستعد آکنه به تشدید جوش کمک کند.
یکی از مهمترین دلایل احتمالی، این است که بسیاری از وعدههای فستفودی سرشار از کربوهیدراتهای تصفیهشده، قند افزوده و غذاهای بسیار فرآوریشده هستند. رژیم غذایی با بار گلیسمی بالا در برخی پژوهشها با افزایش خطر یا شدت آکنه ارتباط داشته است.
از طرف دیگر، غذاهایی مانند پیتزا، همبرگر یا مرغ سوخاری را نمیتوان بهتنهایی مقصر دانست. مقدار مصرف، ترکیبات غذا، نوشیدنی همراه، میزان قند و الگوی کلی رژیم غذایی اهمیت زیادی دارند.
بنابراین اگر پوست مستعد جوش دارید، لازم نیست برای همیشه فستفود را کنار بگذارید. بهتر است مصرف آن را محدود کنید و هنگام خوردن، انتخابهای بهتری داشته باشید:
آب به جای نوشابه، غذای گریلشده به جای سرخشده، سبزیجات بیشتر، سس کمتر و دسرهای شیرین کمتر.
در نهایت، برای کنترل آکنه نباید فقط به غذا توجه کرد. مراقبت صحیح از پوست، خواب کافی، کنترل استرس، عوامل هورمونی و در صورت نیاز درمان تخصصی نیز اهمیت زیادی دارند.
